4. Tăng cường học tập cá thể, phối hợp với học tập hợp tác.
Phương pháp dạy học tích cực đòi hỏi sự cố gắng trí tuệ và nghị lực cao của mỗi học sinh. Năng lực và ý chí của học sinh trong một lớp không thể đồng nhất, vì vậy có sự phân hoá về cường độ và tiến độ hoàn thành các nhiệm vụ học tập, nhất là khi bài học được thiết kế thành một chuỗi những kế hoạch công tác độc lập, mỗi kế hoạch công tác độc lập dẫn tới hình thành một kiến thức mới.
áp dụng phương pháp dạy học tích cực ở trình độ càng cao thì sự phân hoá này càng lớn. Việc sử dụng các phương tiện công nghiệ thông tin trong nhà trường sẽ đáp ứng yêu cầu cá thể hoá hoạt động học tập theo nhu cầu và khả năng của mỗi học sinh.
Tuy nhiên, trong học tập không phải mọi tri thức, kĩ năng, thái độ đều có thể được hình thành bằng con đường hoạt động độc lập thuần tuý cá nhân. Lớp học là môi trường giao tiếp thầy- trò, trò- trò, tạo nên mối quan hệ hợp tác giữa các cá nhân trên con đường chiếm lĩnh nội dung học tập.
Thông qua thảo luận, tranh luận trong tập thể nhóm/lớp, các ý kiến, quan niệm của mỗi cá nhân được bộc lộ, khẳng định hay bác bỏ và qua đó, người học nâng mình lên một trình độ mới. Bài học vận dụng được vốn hiểu biết và kinh nghiệm của mỗi học sinh và của cả lớp chứ không phải chỉ dựa trên vốn hiểu biết và kinh nghiệm của thày giáo.
Trong nhà trường, phương pháp học tập hợp tác được tổ chức ở cấp nhóm, tổ, lớp hoặc trường. Được sử dụng phổ biến trong dạy học là hoạt động hợp tác trong nhóm nhỏ 4-6 người. Học tập hợp tác làm tăng hiệu quả học tập, nhất là lúc phải giải quyết những vấn đề gay cấn, lúc xuất hiện thực sự nhu cầu phối hợp giữa các cá nhân để hoàn thành nhiệm vụ chung. Khi hoạt động theo nhóm nhỏ sẽ không có hiện tượng ỷ lại; tính năng lực của mỗi thnàh viên được bộc lộ, uốn nắn, phát triển tình bạn, ý thức tổ chức, tinh thần tương trợ.
Hoạt động trong nhóm sẽ giúp từng thành viên quen dần với sự phân công hợp tác, nhất là lúc phải giải quyết vấn đề phức tạp và lúc này cần thiết phải xuất hiện nhu cầu hợp tác để hoàn thành công việc. ở đây, giáo viên đóng vai trò người hướng dẫn, động viên, đánh giá các năng lực tiềm ẩn ở học sinh, kiểm tra đánh giá kết quả. Cái chính là trong hoạt động nhóm tính cách, năng lực cá nhân được bộc lộ, uốn nắn, khẳng định, phát triển tình bạn, ý thức tổ chức kỷ luật, tương trợ lẫn nhau, ý thức cộng đồng.
Việc vận dụng phương pháp dạy học hợp tác gặp một số khó khăn như giáo viên thiếu kinh nghiệm, sinh hoạt nhà trường theo chương trình chặt chẽ, thời gian biểu nghiêm ngặt mà hoạt động heo nhóm lại đòi hỏi linh hoạt về nội dung, tổ chức và thời gian. Phương pháp dạy học hợp tác phải dựa trên cơ sở tự nguyện, không phải mọi học sinh đều sẵn sàng hưởng ứng với