I. Yêu cầu đổi mới PPDH học ở nước ta hiện nay.
Vấn đề phát huy tính tích cực, tự lực, chủ động của học sinh trong giờ học nhằm đào tạo những người lao động sáng tạo đã được đặt ra trong ngành giáo dục từ những năm 1960. Khẩu hiệu “biến quá trình đào tạo thành quá trình tự đào tạo” cũng đã đi vào các trường sư phạm từ thời điểm đó. Các sách lý luận dạy học đã viết nhiều về ưu điểm, nhược điểm của các phương pháp dùng lời, trực quan và thực hành. Các lớp giáo viên được đào tạo trong vài ba thập kỉ gần đây đã làm quen với các phương pháp đàm thoại, thí nghiệm nghiên cứu và dạy học nêu vấn đề. Phát huy tính tích cực của học sinh là phương hướng của cải cách giáo dục được triển khai ở các trường phổ thông từ năm1980. Thế nhưng cho đến nay, sự chuyển biến về phương pháp dạy học trong trường phổ thông chưa được là bao. Phổ biến vẫn là thầy đọc trò chép, thuyết trình giảng giải xen kẽ vấn đáp tái hiện, biểu diễn trực quan minh họa.
Tình trạng trên có nhiều nguyên nhân: Công tác đào tạo và bồi dưỡng giáo viên chưa đạt yêu cầu, đời sống giáo viên khó khăn không tạo điều kiện để họ tập trung thời gian và công sức cho dạy học, phương tiện thiết bị dạy học nghèo nàn, thậm chí sách giáo khoa cho học sinh cũng chưa đủ,…nhưng nguyên nhân căn bản hạn chế sự phát triển phương pháp tích cực là thiếu động lực học tập từ phía học sinh.
Giờ đây, trên con đường thích ứng với cơ chế thị trường, chắc chắn trong thanh niên, học sinh sẽ có những chuyển biến đáng kể về mục đích, động cơ học tập. Thay cho mục đích cứng nhắc trước kia: học để trở thành cán bộ nhà nước, có việc làm ổn định suốt đời; mà sẽ là học để chuẩn bị cho cuộc sống, có việc làm tốt hơn. Thay cho tâm lý ỷ lại là sự năng động sáng tạo. Cùng với những điều chỉnh trong xã hội về sử dụng lao động, tiền lương, đãi ngộ, khắc phục tiêu cực,…thanh niên học sinh đã ý thức được rằng học giỏi trong nhà trường đồng nghĩa với thành đạt trong cuộc đời, phấn đấu trong học tập là con đường tốt nhất để mỗi thanh niên học sinh đạt tới vị trí xã hội phù hợp với năng lực của họ. Với một tâm lý như vậy, họ sẽ lao vào học tập không mệt mỏi.
Trước một đối tượng như vậy, sẽ đòi hỏi nhà trường phải thay đổi nhiều về nội dung, phương pháp đào tạo để có những sản phẩm ngày càng tốt hơn, cung cấp cho thị trường lao động.
Trong chương trình tiểu học mới đề cập đến mục tiêu, phương pháp giáo dục tiểu học như sau:
Mục tiêu của giáo dục tiểu học: “Giáo dục tiểu học nhằm giúp học sinh hình thành những cơ sở ban đầu cho sự phát triển đúng đắn và lâu dài về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ và các kĩ năng cơ bản, hình thành nhân cách con người Việt Nam xã hội chủ nghĩa, bước đầu xây dựng tư