1. Dạy học lấy học sinh làm trung tâm.
Trẻ em là đối tượng của giáo dục, của dạy học. Nhà trường tồn tại là vì trẻ em. Vì vậy, trẻ em phải đươc đặt vào vị trí trung tâm của quá trình dạy học, giáo dục theo tinh thần “Tất cả vì học sinh thân yêu”.
Phương pháp dạy học tích cực xem học sinh vừa là đối tượng, vừa là chủ thể của quá trình giáo dục. Trong khi các hoạt động khác thường hướng vào làm thay đổi đối tượng khách thể thì hoạt động học tập làm cho chính chủ thể hoạt động thay đổi. Bằng hoạt động học tập, mỗi học sinh tự hình thành và phát triển nhân cách của mình, không ai có thể làm thay mình được.
Trong những năm gần đây, phương pháp tích cực (PPTC) được phát triển với nhiều hình thức mới. Mục đích giáo dục đặt ra không chỉ là dạy học vấn mà còn là đào tạo, từ đó xuất hiện phương pháp giáo dục theo mục tiêu, với chương trình được thiết kế mềm dẻo theo khả năng của từng người học, với sự nhấn mạnh đào tạo về mặt phương pháp được coi như một mục đích dạy học. Học sinh được trang bị hệ thống những khả năng và công cụ trí tuệ cho phép giải quyết thành công những vấn đề, hoàn thành những mục tiêu đề ra. Nhằm đào tạo năng lực thích nghi, tự chủ, giáo dục ý chí hành động, ý thức trách nhiệm tự giác. Trong đánh giá, đối chiếu hậu trắc nghiệm với tiền trắc nghiệm, quan tâm cả hai mặt những điểm đạt được và những điểm chưa đạt được để đảm bảo cho mỗi học sinh đạt kết quả theo mục tiêu trước khi bước vào một giai đoạn đào tạo mới.
PPTC có 3 tiêu chuẩn chủ yếu: hoạt động, tự do, tự giáo dục. Để có được kiến thức mới, học sinh phải được hoạt động, được quan sát, thao tác trên các đối tượng, nhất là học sinh tiểu học. Học sinh tự do phát huy sáng kiến, được lựa chọn con đường đi tới kiến thức. Hoạt động giáo dục phải hướng tới phát huy tính chủ động, tăng cường tính tự chủ, sự phát triển và hoàn thiên nhân cách học sinh. Không nên hiểu lầm là PPTC coi trọng hoạt động chân tay, coi nhẹ hoạt động trí óc, vì phưng pháp này luôn luôn đòi hỏi học sinh huy động kiến thức và kinh nghiệm đã tích luỹ, yêu cầu suy nghĩ để điều chỉnh hành động, đòi hỏi phải dự kiến mục đích, phạm vi, kết quả hành động.
PPTC yêu cầu tinh giản phần trình bày của giáo viên, tăng cường hoạt động tích cực của học sinh, chuẩn bị cho học sinh dần dần làm chủ quá trình học tập của mình.
Tuy nhiên, không phải mọi loại kiến thức đều có thể do học sinh tự chiếm lĩnh bằng hoạt động tích cực, dù có đủ phương tịên học tập. PPTC đòi hỏi nhiều thời gian, không thể vận dụng ở mọi lúc mọi nơi. Cũng không phải mọi học sinh đều sẵn sàng tự giác tự nguyện, trong giáo dục đôi khi phải bắt buộc. Trong PPTC có lúc học sinh giỏi bị thiệt thòi vì